Αρχική Σελίδα Sitemap

 
Παρουσίαση
Εκπαιδευτικό και Ερευνητικό Προσωπικό
Ερευνητικές Δραστηριότητες
Επιστ. Δημοσιεύσεις
Συνεργασίες
Ασκήσεις Εργαστηρίου
Downloads
Σύνδεσμοι
Επικοινωνία



Ασκήσεις Εργαστηρίου > Άσκηση 5 η


Έλεγχος ποιότητας μαστογράφου

Η μαστογραφία είναι μια τεχνική της κλασσικής ακτινοδιαγνωστικής που χρησιμοποιείται κυρίως για την ανίχνευση του καρκίνου του μαστού (Εικόνα 1).

Εικόνα 1. Μαστογράφος .

Βασικό χαρακτηριστικό της τεχνικής είναι η χρησιμοποίηση δέσμης ακτινών Χ χαμηλής ενέργειας, συνήθως μέχρι 30kVp. Όπως αναφέρθηκε στην άσκηση 2 η αντίθεση εξαρτάται από τη διαφορά μ1Δx12Δx2ή (μ12)Δx εάν Δx1=Δx2=Δx. Ως γνωστόν οι γραμμικοί συντελεστές εξασθένησης μ1 , μ2 ελαττώνονται στις υψηλές ενέργειες. Συνεπώς όσο αυξάνεται η υψηλή τάση τόσο ελαττώνεται η αντίθεση στην ακτινογραφική εικόνα. Αντίθετα με φωτόνια χαμηλής ενέργειας, χαμηλά kVp , επιτυγχάνεται η λήψη ακτινογραφιών χαμηλής αντίθεσης ιδιαίτερα στην περίπτωση χαμηλών ιστών. Ένα ιδιαίτερο σημαντικό εύρημα σε μια μαστογραφία είναι η ύπαρξη μικροαποτιτανώσεων . Οι μικροαποτιτανώσεις ανάλογα με το μέγεθος , τη μορφή και τη χωρική κατανομή τους, δίνουν σημαντικές πληροφορίες για την πιθανότητα δημιουργίας κακοήθειας στο μαστό. Οι μικροαποτιτανώσεις έχουν μεγάλο ατομικό αριθμό συγκριτικά με τον υπόλοιπο μαστό, επομένως παρουσιάζουν μεγάλη αντίθεση. Το μέγεθός τους όμως που μπορεί να είναι μικρό (έως 20μm) απαιτεί σύστημα ενισχυτικής πινακίδας-φιλμ υψηλής χωρική διακριτικής ικανότητας. Επειδή η μαστογραφίες επαναλαμβάνονται σε τακτά διαστήματα από τις γυναίκες από μια ηλικία και μετά αλλά και λόγω της υψηλής ευαισθησίας του μαστικού αδένα στην ακτινοβολία, πρέπει το σύστημα του μαστογράφου να είναι έτσι ρυθμισμένο ώστε να δίνει τη μέγιστη διαγνωστική πληροφορία με τη μικρότερη δυνατή δόση στο μαστό της γυναίκας. Σημαντικό ρόλο στο σημείο αυτό έχουν τα ειδικά φίλτρα Κ-αιχμής που αποκόπτουν τις ενέργειες εκείνες των φωτονίων που δεν παρέχουν διαγνωστική πληροφορία.

Ιδιαίτερα σημαντική στη μαστογραφία είναι η επιλογή του συστήματος ενισχυτική πινακίδα-φιλμ καθώς και οι ρυθμίσεις του εμφανιστηρίου. Συγκεκριμένα το υλικό της ενισχυτικής πινακίδας πρέπει να έχει υψηλό ατομικό αριθμό ώστε να μπορεί να απορροφά ευκολότερα την ακτινοβολία Χ. Επίσης πρέπει να μπορεί να μετατρέπει με υψηλή απόδοση την ακτινοβολία Χ που έχει απορροφηθεί σε φως. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται μειωμένη έκθεση ακτινοβολίας στην εξεταζόμενη. Η ενισχυτική πινακίδα πρέπει να έχει μικρό πάχος έτσι ώστε να εμποδίζεται η μεγάλη διασπορά των οπτικών φωτονίων στην έξοδο της πινακίδας. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται αυξημένη χωρική διακριτική ικανότητα, ιδιαίτερα χρήσιμη για τον εντοπισμό των μικροαποτιτανώσεων . Πρέπει να υπάρχει ικανοποιητική φασματική σύζευξη ανάμεσα στο φάσμα εκπομπής του φωτός στην ενισχυτική πινακίδα και την απόκριση του ακτινολογικού φιλμ. Το ακτινολογικό φιλμ είναι μονής επίστρωσης φωτογραφικού γαλακτώματος και μικρών κόκκων αργύρου για μείωση της ασάφειας της απεικόνισης και καλύτερη μεταφορά της πληροφορίας. Τέλος οι συνθήκες εμφάνισης του φιλμ προϋποθέτουν μεγαλύτερο χρόνο ή/και θερμοκρασία εμφάνισης για αύξηση της αντίθεσης της τελικής εικόνας.

 

Μεθοδολογία της άσκησης

Η άσκηση είναι δομημένη σε δύο βασικά τμήματα:

Α. Στο πρώτο μέρος οι φοιτητές θα παρακολουθήσουν βιντεοσκοπημένο τον έλεγχο ποιότητας των κυριοτέρων παραμέτρων ενός μαστογράφου . Συγκεκριμένα θα ελεγχθούν τα: ακρίβεια και επαναληψιμότητα υψηλής τάσης μαστογράφου , ακρίβεια και επαναληψιμότητα χρονομέτρου μαστογράφου , παροχή μαστογράφου , επαναληψιμότητα συστήματος αυτόματης έκθεσης μαστογράφου , ποιότητα μαστογραφικής εικόνας, δόση μαστού.

Οι ανωτέρω έλεγχοι ποιότητας θα έχουν πραγματοποιηθεί σε χώρο όπου λειτουργεί σύστημα μαστογραφίας (ακτινολογικό εργαστήριο) όπου θα τηρούνται και όλες οι συνθήκες ακτινοπροστασίας (θωρακισμένοι τοίχοι, μολύβδινες ποδιές κλπ).

Πριν τη προβολή κάθε ελέγχου θα παρουσιάζεται στους φοιτητές τα όργανα με τα οποία γίνεται η συγκεκριμένη μέτρηση, έτσι ώστε να εξοικειωθεί με αυτά. Παράλληλα για την εκτίμηση της ποιότητας της εικόνας θα χρησιμοποιηθεί κατάλληλο ομοίωμα μαστού. Το ομοίωμα αυτό περιέχει κατάλληλες δομές για έλεγχο της χωρικής διακριτικής ικανότητας και της αντίθεσης. Παράλληλα μπορεί να περιέχει κηλίδες από διαφόρων μεγεθών από ανθρακικό ασβέστιο για προσομοίωση μικροαποτιτανώσεων και ίνες διαφόρων γνωστών διαστάσεων για προσομοίωση ινών.

Β. Στο δεύτερο μέρος οι φοιτητές θα επεξεργαστούν τις μετρήσεις και θα υπολογίσουν την ακρίβεια και επαναληψιμότητα της υψηλής τάσης, την επαναληψιμότητα του χρονομέτρου, την παροχή του μαστογράφου , θα εκτιμήσουν την δόση στο μαστό την αντίθεση και την χωρική διακριτική ικανότητα του συστήματος

Οι τιμές που θα υπολογιστούν, πρέπει να αξιολογηθούν κατάλληλα ώστε να εντοπιστούν οι παράμετροι του συστήματος μαστογραφίας που είναι εκτός ορίων.

 

Επιστημονική ωφέλεια της άσκησης

Μετά το πέρας της ασκήσεως οι μαθητές θα έχουν αποκομίσει τα εξής:

•  Εξοικείωση με διαδικασίες ελέγχου ποιότητας ενός μαστογράφου .

•  Γνώση των ορίων που θέτει η Ελληνική Νομοθεσία για τις μεταβολές των παραμέτρων ενός μαστογράφου .

•  Γνώση του τρόπου επεξεργασίας των αποτελεσμάτων των μετρήσεων έτσι ώστε να είναι σε θέση εντοπίζουν τυχόν αποκλίσεις από τα όρια.

•  Ικανότητα αξιολόγησης τυχόν αποκλίσεων και επιλογής εκείνων των παραμέτρων στις οποίες οφείλεται η δυσλειτουργία η οποία πρέπει να επιδιορθωθεί.


ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

ΜΕΤΑΦΟΡΤΩΣΗ
Λεπτομέρειες: Το συμπιεσμένο αρχείο περιέχει την άσκηση σε μορφή doc (Word). Το αρχείο έχει ελεχθεί για ιούς και δεν φέρουμε καμία ευθύνη αν από την χρήση του προκύψει πρόβλημα στον υπολογιστή σας.

 



© ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ - ΤΙΟ
Stratos Charokopos
Lampis Kyriazopoulos
Κostas Papagiannopoulos


   
Zum Seitenanfang